Regularne podwyżki cen energii elektrycznej w Polsce na przestrzeni ostatnich lat sprawiają, że coraz większa liczba naszych rodaków poszukuje rozwiązań pozwalających zmniejszyć wysokość rachunków za prąd. Jedną z najpopularniejszych obecnie alternatyw jest instalacja fotowoltaiczna, dzięki której można nie tylko w dużej mierze uniezależnić się od energetyki opartej na paliwach kopalnych, ale także wykorzystać ekologicznie uzyskaną elektryczność do innych celów – na przykład do ogrzewania domu. To perspektywa szczególnie atrakcyjna dla właścicieli wolnostojących domów jednorodzinnych, którzy w znakomitej większości nie mają możliwości podpięcia się do miejskiej sieci ciepłowniczej. Dla nich ogrzewanie domu fotowoltaiką w połączeniu z innymi ekologicznymi rozwiązaniami (jak np. pompa ciepła) będzie źródłem wymiernych oszczędności.

 

Jak działa ogrzewanie domu przy użyciu fotowoltaiki?

Na chwilę obecną ogrzewanie domu fotowoltaiką jest możliwe wyłącznie w sposób pośredni, ponieważ nie opracowano żadnego rozwiązania pozwalającego bezpośrednio używać paneli PV do ogrzewania pomieszczeń. Dla pełnego wykorzystania możliwości, jakie daje fotowoltaika, ogrzewanie domu warto przekształcić w swego rodzaju system hybrydowy – same urządzenia do ogrzewania powinny być elektryczne, natomiast zasilanie dla nich zapewniać ma system fotowoltaiczny o odpowiednio dobranej mocy. Dzięki takiemu rozwiązaniu znacznie obniżają się koszty wytwarzania ciepła potrzebnego do ogrzania domu.

Czy fotowoltaika jest wydajna w okresie zimowym?

Można spotkać się z twierdzeniami, że poziom nasłonecznienia (czyli średnia liczba słonecznych dni w skali roku) jest w Polsce niewystarczający dla fotowoltaiki, jest to jednak nieprawda. W rzeczywistości nasz kraj ma praktycznie takie same warunki pod tym względem, jak niekwestionowana europejska potęga fotowoltaiczna, czyli Niemcy. W zależności od regionu Polski średnia energia możliwa do wygenerowania przez instalację PV wynosi od ok. 900 do nawet 1200 kWh na każdy 1 kWp zainstalowanej mocy. To w zupełności wystarczy, by przy odpowiednim doborze sumarycznej mocy instalacji PV w pełni pokryć zapotrzebowanie przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego zarówno jeśli chodzi o zasilanie urządzeń, jak i ogrzewanie domu.

Wykres nasłonecznienia w Polsce

Rzecz jasna fotowoltaika zimą jest mniej efektywna, ponieważ liczba słonecznych dni jest względnie niewielka, a sam dzień trwa krótko, ale tu z pomocą posiadaczom domowych instalacji fotowoltaicznych przychodzi funkcjonujące od jakiegoś czasu w Polsce tzw. opomiarowanie netto (net metering). System ten pozwala oddać do ogólnej sieci nadwyżki energetyczne wyprodukowane w okresach zwiększonej wydajności instalacji PV (zwykle latem), a później odebrać je w ciągu 12 kolejnych miesięcy w stosunku 0,8 kWh na każdy oddany 1 kWh mocy dla instalacji poniżej 10 kWp lub 0,7 kWh za każdy oddany do sieci 1 kWh mocy dla systemów fotowoltaicznych o mocy od 10 do 50 kWp.

 

Wpływ fotowoltaiki na inne systemy ogrzewania

W zależności od konkretnej sytuacji fotowoltaika może w pełni zastąpić stosowane wcześniej rozwiązanie (jak np. ogrzewanie gazowe) albo stać się źródłem zasilania dla dotychczas używanego urządzenia (jak choćby w przypadku ogrzewania centralnego, gdzie wystarczy wymiana pieca na elektryczny). Systemy ogrzewania podłogowego, ogrzewanie na podczerwień (maty grzewcze) czy standardowe ogrzewanie na prąd mogą bez problemu być zasilane prądem produkowanym przez instalację fotowoltaiczną, o ile zapotrzebowanie energetyczne danego gospodarstwa domowego zostanie we właściwy sposób oszacowane. Z tego powodu optymalnym doborem docelowej mocy instalacji PV powinni zająć się profesjonaliści.

 

Ile kosztuje ogrzewanie prądem?

Instalacje grzewcze zasilane elektrycznością wytwarzaną w konwencjonalnych elektrowniach nie należą dziś do rozwiązań opłacalnych, ponieważ ceny paliw kopalnych (w przypadku Polski węgla) stale rosną i w przyszłości ten trend jedynie przybierze na sile. Zupełnie inaczej jednak przedstawia się sytuacja, gdy jako źródło zasilania zostanie zastosowana domowa elektrownia fotowoltaiczna, dostarczająca darmowej, ekologicznej energii z niewyczerpalnego źródła, jakim jest Słońce.

Ogrzewanie prądem może być w takim przypadku nawet całkowicie bezpłatne – wystarczy jedynie odpowiednio dobrać moc instalacji PV do zapotrzebowania energetycznego danego gospodarstwa domowego. Niezależnie od tego, czy chodzi o zasilenie elektrycznego pieca CO, grzejników elektrycznych umieszczonych w poszczególnych pomieszczeniach, pompy ciepła czy np. ogrzewania podłogowego lub mat na podczerwień, instalacja fotowoltaiczna drastycznie zmniejsza koszty każdego z tych rozwiązań i sprawia, że ogrzewanie na prąd naprawdę się opłaca.

 

Czy warto zainwestować w ogrzewanie domu przy użyciu fotowoltaiki?

Według ekspertów Vosti, jednej z najszybciej rozwijających się polskich firm z branży fotowoltaicznej, opłacalność fotowoltaiki będzie w najbliższej przyszłości coraz bardziej wzrastać. Wynika to przede wszystkim z sukcesywnie malejących kosztów zakupu mikroinstalacji fotowoltaicznej, wprowadzenia w Polsce regulacji prawnych wspierających inwestycje w OZE oraz globalnego trendu do odchodzenia od konwencjonalnych źródeł energii ze względu na rosnące koszty ich stosowania. Średni okres zwrotu poniesionych na zakup instalacji PV kosztów wynosi obecnie około 7-10 lat, a żywotność instalacji to przeciętnie 25 lat. W praktyce oznacza to, że po okresie zwrotu fotowoltaika generuje energię elektryczną całkowicie za darmo, zapewniając w pełni ekologiczne zasilanie zarówno dla domowych urządzeń, jak i dla systemu grzewczego.