W 2020 r. przeciętna polska rodzina wydała na energię elektryczną o 12% więcej niż w poprzednim roku. To nie koniec czekających nas podwyżek – wszystkie rachunki za prąd będą rosły – według Krystiana Brymory z DM BDM, należy liczyć się z tym, że ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w 2022 r. wzrosną o co najmniej 10 proc. Dużą część dodatkowych pieniędzy Polacy zapłacą ze względu na podwyżki opłat, dotyczące każdego ze sprzedawców. Opłata OZE, która ma wspierać odnawialne źródła energii, wzrasta do 0,0022 zł za 1 kWh. Opłata mocowa, która ma odpowiadać za bezpieczeństwo energetyczne i stałe dostawy prądu, może wynieść odbiorców, w zależności od zużycia prądu od 2,30 zł do aż 12,87 zł. To jej wysokość w największym stopniu zadecydowała, o ile więcej zapłacimy za prąd w 2021 roku.

Powyższy rachunek za prąd przesłany przez Pana Adama z Lublina, dotyczy rodziny zamieszkującej w domu jednorodzinnym, przed zamontowaniem fotowoltaiki. Opłata za pół roku wyniosła aż 2251,27 zł!

Średnie zużycie roczne dla domu jednorodzinnego, w którym mieszka czteroosobowa rodzina to ok. 4500-5000 kWh rocznie. Uśredniając cenę energii do ok. 63-65 gr i mnożąc powyższe wartości, otrzymujemy roczny koszt energii elektrycznej na poziomie ok. 2,8-3 tys. zł. Ta kwota zawiera także opłaty stałe, w zależności od dystrybutora wynoszą one ok. 200-400 zł rocznie.

Jak obniżyć rachunek?

Polacy płacą za energię elektryczną prawie najwięcej w Europie, zaczęli więc szukać sposobów na oszczędności. Według badania przeprowadzonego przez firmę Vosti, bieżące oszczędności na rachunkach za prąd były najważniejszymi bodźcami do założenia instalacji fotowoltaicznej (60 proc wskazań wśród osób, które założyły w ostatnich latach instalację fotowoltaiczną). Drugim najważniejszym argumentem była niezależność energetyczna, którą wskazało 54% ankietowanych. Trzecie miejsce zajęła ochrona środowiska (45% wskazań). Osoby już posiadające instalację fotowoltaiczną istotnie częściej wskazywały także, że zmotywowało ich zainteresowanie technologią i rosnącą popularność rozwiązania.

Według wyliczeń firmy Vosti, dzięki zamontowaniu instalacji fotowoltaicznej na domu jednorodzinnym, można zaoszczędzić w skali roku kilka tysięcy złotych na rachunkach za prąd. Przy prawidłowo dobranym zestawie, instalacja może dać to kwotę ponad 2,5 tys. zł oszczędności. Należy pamiętać, że im większa instalacja, tym większe oszczędności na rachunkach za prąd.

Ulgi i dotacje na montaż fotowoltaiki

Na popularność fotowoltaiki w Polsce duży wpływ mają dotacje. Polacy są świadomi ich istnienia – Według naszego badania rynkowego, dotacja jest wyraźnie rozróżniana od innych form finansowania – mówi Paweł Bartosik, członek zarządu i dyrektor ds. operacyjnych w firmie Vosti. Najpopularniejsza ulga związana z montowaniem instalacji fotowoltaicznej to „Mój Prąd”. Od 1 lipca 2021 r. można już składać wnioski w trzeciej edycji o dofinansowanie mikroinstalacji fotowoltaicznych w trzeciej edycji programu. Dofinansowaniu podlegają instalacje o mocy 2-10 kW. Dotacja obejmuje do 50% kosztów kwalifikowanych mikroinstalacji wchodzącej w skład przedsięwzięcia. Wniosek mogą złożyć osoby fizyczne wytwarzające energię elektryczną na własne potrzeby, które mają zawartą umowę kompleksową regulującą kwestie związane z wprowadzeniem do sieci energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

Jak mówi Paweł Bartosik – każda dotacja sprawia, że instalacja opłaca się jeszcze bardziej, a zwrot z inwestycji następuje szybciej. Dla gospodarstw domowych ma to duże znaczenie. Dopłata do instalacji fotowoltaicznej w ramach programu „Mój Prąd 3.0” wyniesie maksymalnie 3000 zł, czyli około 10-12% kosztu średniej wielkości instalacji. To mniejsze wsparcie niż w poprzednich edycjach programu, gdy beneficjenci mogli liczyć nawet do 5000 zł dofinansowania.

Obecnie trwa pierwszy z dwóch naborów w programie priorytetowym. Potrwa do 22 grudnia 2021 r. (z możliwością przedłużenia) lub do wyczerpania środków. Budżet programu to ponad 500 mln zł. W 2022 r. NFOŚiGW uruchomi kolejną, edycję programu “Mój Prąd”. Pierwsza transza budżetu wyniesie ok. 850 mln zł, a wysokość kolejnej będzie znana jesienią.

By zmaksymalizować korzyści finansowe, dotację z programu “Mój Prąd” można dodatkowo połączyć z ulgą termomodernizacyjną, która zależy od stawki rozliczania podatku i w najgorszym przypadku pozwala obniżyć koszt instalacji o 17%. Odliczenie wygląda podobnie jak ulga na dziecko lub ulga internetowa. Kwota ulgi termomodernizacyjnej w tym roku wynosi aż do 53 000 zł. Mogą z niej skorzystać wszyscy właściciele i współwłaściciele domu. By skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, należy wypełnić PIT/O, część B., pole “Wydatki na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego”.

Wyższa  wartość nieruchomości

Nowoczesne panele fotowoltaiczne są bardzo wydajne, przez co mało tracą na wartości – najstarsze instalacje na rynku działają już blisko 40 lat. Standardem stają się panele z 30-letnią gwarancją. Z tego powodu, wyceniając dom z dobrej jakości 4-5 letnią instalacją fotowoltaiczną, można oszacować, że do ceny bazowej nieruchomości dojdzie cena inwestycji w panele fotowoltaiczne.

W Stanach Zjednoczonych, które są bardziej dojrzałym rynkiem pod kątem stosowania instalacji fotowoltaicznych, przeprowadzono szczegółowe wyliczenia dotyczące wpływu fotowoltaiki na cenę sprzedaży nieruchomości. Narodowe Laboratorium Energii Odnawialnej opublikowało dane zgodnie z którymi cena sprzedaży domu z instalacją fotowoltaiczną jest średnio o 3,74% wyższa, niż porównywalnej nieruchomości w tej samej lokalizacji, lecz pozbawionej instalacji fotowoltaicznej.

W przypadku planowanej sprzedaży domu z instalacją fotowoltaiczną, należy pamiętać nie tylko o chęci zarobku czy wyrównania poniesionych nakładów, ale także o warunkach sprzedaży nieruchomości, po skorzystaniu z dofinansowania na instalację domowej fotowoltaiki. Wzięcie dotacji nie blokuje możliwości przepisania lub sprzedania domu.

Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie programu „Mój Prąd”, w przypadku darowizny czy sprzedaży nieruchomości, na której znalazła się instalacja dofinansowana z programu „Mój Prąd”, konieczne jest w czasie czynności cywilno-prawnych przeniesienie okresu trwałości projektu (3 lata) na nowego nabywcę. O tym fakcie należy również poinformować NFOŚiGW w formie pisemnej. Do wniosku należy dołączyć kopie faktur za dostawę i montaż instalacji. W przypadku sprzedaży domu z instalacją wykonaną wcześniej niż 3 lata przed momentem sprzedaży, nie ma obowiązku informowania NFOŚiGW o zmianie właściciela nieruchomości, na której dachu znajdują się panele fotowoltaiczne.

Fotowoltaika w Polsce

Według raportu opublikowanego przez Instytut Energetyki Odnawialnej, od dwóch lat tempo wzrostu mocy zainstalowanej w fotowoltaice jest niezwykle wysokie, a rok 2020 był najlepszym w historii rozwoju w Polsce. Moc zainstalowana w fotowoltaice na koniec 2020 roku wyniosła niemalże 4 GW, co oznacza 200% wzrost rok do roku. Jednocześnie, wg Solar Power Europe, Polska znalazła się w 2020 roku na 4-tym miejscu pod względem przyrostu mocy zainstalowanej PV w Unii Europejskiej. Według prognoz IEO Polska w 2021 roku, utrzyma wysokie tempo przyrostu mocy i 4. miejsce w UE. IEO ocenia, że na koniec 2021 roku moc zainstalowana w PV w Polsce może przekroczyć 6 GW. Prognozy wskazują także, że łączne obroty na rynku fotowoltaiki w 2021 r. przekroczą 9 mld zł.