W roku 2018 weszła w życie nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii. Nowe regulacje miały na celu nie tylko dostosowanie prawa do unijnych standardów, ale także umożliwienie inwestorom prywatnym oraz instytucjonalnym efektywniejsze wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł. Ustawa dokonuje zmiany ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2017 r. poz. 1148, z późn. zm.), zwana dalej: „ustawą OZE” oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.) i ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. poz. 961).

Cele ustawy o OZE

  • zapewnienie zgodności przepisów ustawy OZE z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej,
  • zapewnienie zgodność przyjętych w niej definicji z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (uchylającą dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE),
  • usunięcie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych, które pojawiły się we wcześniejszych wersjach ustawy.

Nowa ustawa o odnawialnych źródłach energii – najważniejsze wprowadzane zmiany

  • zmieniono definicję mikroinstalacji (moc do 50 KW) i małej instalacji (od 50KW do 500 KW),
  • rozszerzono katalog definicji; pojawiły się w nim: biomasa pochodzenia rolniczego, biowęgiel, toryfikat oraz stała cena zakupu oraz modernizacji, co umożliwia wytwórcom uzyskanie pomocy publicznej dla istniejącej instalacji OZE (ustawa wprowadza definicję modernizacji),
  • zmodyfikowano definicję spółdzielni energetycznej,
  • zlikwidowano niepotrzebne elementy zawarte w oświadczeniach składanych przez wytwórców energii w instalacjach OZE,
  • zmieniono zasady opodatkowania elektrowni wiatrowych (zmiana definicji budowli w ustawie – Prawo budowlane oraz definicji elektrowni wiatrowej w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych),

Wprowadzono zasady systemu aukcyjnego – obowiązują teraz następujące koszyki:

  • koszyk pierwszy obejmuje: instalacje wykorzystujące wyłącznie biogaz pozyskany ze składowisk odpadów/oczyszczalni ścieków/innych źródeł; instalacje do spalania biomasy lub układy hubrydowe; instalacje wykorzystujące biomasę, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy spalany w dedykowanej instalacji spalania wielopaliwowego; dedykowane instalacje spalania biomasy lub układów hybrydowych, w wysokosprawnej kogeneracji,
  • koszyk drugi obejmuje: instalacje wykorzystujące wyłącznie hydroenergię do wytwarzania energii elektrycznej; instalacje wykorzystujące wyłącznie energię geotermalną do wytwarzania energii elektrycznej; instalacje wykorzystujące wyłącznie energię wiatru na morzu,
  • koszyk trzeci obejmuje: instalacje wykorzystujące wyłącznie biogaz rolniczy,
  • koszyk czwarty obejmuje: instalacje wykorzystujące wyłącznie energię wiatru na lądzie oraz instalacje wykorzystujące wyłącznie energię promieniowania słonecznego,
  • koszyk piąty obejmuje: wyłącznie instalacje hybrydowe.
Dom z instalacją fotowoltaiczną

Dom z instalacją fotowoltaiczną

Mechanizm FIT i FIP

Nowa ustawa o OZE wprowadza dwa mechanizmy wsparcia dla instalacji OZE.

FIT (feed-in-tariff) – dla instalacji o mocy zainstalowanej mniejszej niż 500 kW.

FIP (feed-in-premium) – dla instalacji o mocy nie mniejszej niż 500 kW i mniejszej niż 1 MW

Mechanizmy FIT I FIP obowiązywać będą przez 15 lat, ale nie dłużej niż do 31 grudnia 2035 r. Stała cena zakupu energii ma wynosić 90 proc. ceny referencyjnej dla danego typu instalacji i powinna być waloryzowana corocznie średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem z poprzedniego roku kalendarzowego.

Spółdzielnie energetyczne

Treść ustawy o OZE obejmuje także rozwinięcie koncepcji spółdzielni energetycznej. Liczba członków spółdzielni ma być nie mniejsza niż 1000, a działalność takich podmiotów ma obejmować obszar gmin wiejskich lub miejsko-wiejskich. W ustawie zapisano, że łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła należących do członków spółdzielni ma umożliwiać pokrycie nie mniej niż 70 % rocznego zapotrzebowania na energię elektryczną wszystkich członków tej spółdzielni i że co najmniej jedna instalacja OZE w ramach spółdzielni ma zapewniać stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej większy niż 3504 MWh/MW/rok.

ustawie o odnawialnych źródłach energii nie ma jednak zapisów o preferencyjnych rozwiązaniach dla takich podmiotów.

Prosumenci a podatek VAT

Zgodnie z projektem, w nowej ustawie o OZE znalazł się zapis mówiący o tym, że wprowadzanie energii elektrycznej do sieci przez prosumenta będzie co do zasady opodatkowane VAT. Z opodatkowania są zwolnione podmioty, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 tys. zł netto i trudno oczekiwać, że instalacje prosumenckie będą generować większą sprzedaż.

Ustawa o OZE – kolejne planowane nowelizacje

W planach Ministerstwa Energii są kolejne nowelizacje ustawy o odnawialnych źródłach energii, które miałyby objąć m. in.: zasady funkcjonowania klastrów energii i spółdzielni energetycznych, energetykę prosumencką czy morską energetykę wiatrową. Kolejne projekty ustawy o OZE ani terminarz wprowadzania zmian nie są jeszcze znane.